مطالبات در واقع همان مبالغی هستند که شرکت یا فرد در قبال فروش کالا یا ارائه خدمات از مشتریان خود طلبکار است. این مبالغ، یکی از اصلی‌ترین دارایی‌های جاری هر مجموعه محسوب می‌شوند و نقش کلیدی در نقدینگی و چرخه مالی کسب‌وکار دارند. وقتی شما کالایی می‌فروشید یا خدمتی ارائه می‌دهید و مشتری پرداخت آن را به آینده موکول می‌کند، یک حساب دریافتنی یا همان طلب ایجاد می‌شود.

اهمیت مطالبات در اینجاست که بخش بزرگی از سرمایه در گردش شرکت‌ها را تشکیل می‌دهند. اگر این مطالبات به‌موقع وصول نشوند، نقدینگی شرکت دچار مشکل شده و حتی می‌تواند منجر به ورشکستگی شود. بسیاری از شرکت‌ها در ایران و جهان تجربه کرده‌اند که سود دفتری بالایی داشته‌اند اما به دلیل عدم وصول مطالبات، توان پرداخت هزینه‌های جاری را نداشته‌اند.

از دید حسابداری، مطالبات در ترازنامه در بخش دارایی‌های جاری نمایش داده می‌شوند و معمولا به دسته‌های مختلفی مثل مطالبات تجاری، مطالبات کارکنان، پیش‌پرداخت‌ها و سایر مطالبات تقسیم می‌شوند. اما نکته مهم این است که همیشه تمام مطالبات وصول نمی‌شوند. برخی از آن‌ها با تأخیر مواجه می‌شوند و برخی دیگر به‌طور کلی غیرقابل وصول می‌شوند. همین موضوع اهمیت شناخت دو مفهوم کلیدی یعنی “مطالبات مشکوک الوصول” و “مطالبات غیرقابل وصول” را دوچندان می‌کند.

به زبان ساده، همه طلب‌ها قابل اعتماد نیستند؛ برخی با ریسک بالایی همراهند و برخی هم عملاً شانسی برای وصول ندارند. بنابراین، مدیریت مالی و حسابداری نیازمند ابزارها و استانداردهایی است که بتوانند این ریسک‌ها را شناسایی و اثر آن را در صورت‌های مالی نشان دهند.

همچنین در این مقاله میتوانید با بهترین روشهای وصول مطالبات در شرکت ها آشنا شوید.

---

مطالبات مشکوک الوصول چیست؟

تعریف مطالبات مشکوک الوصول

مطالبات مشکوک الوصول به آن دسته از طلب‌ها گفته می‌شود که احتمال وصول آن‌ها پایین است، اما هنوز به‌طور کامل غیرقابل وصول شناخته نشده‌اند. به عبارت دیگر، شرکت همچنان امیدی برای دریافت این مبالغ دارد، اما با تردید و ابهام همراه است.

به عنوان مثال، اگر مشتری شما مدت‌هاست بدهی خود را پرداخت نکرده و بارها به او تذکر داده‌اید اما همچنان بی‌توجه است، این طلب در دسته مشکوک الوصول قرار می‌گیرد.

دلایل ایجاد مطالبات مشکوک الوصول

ایجاد این نوع مطالبات می‌تواند ناشی از دلایل مختلفی باشد، از جمله:

• وضعیت بد اقتصادی مشتری و ناتوانی در پرداخت

• اختلافات حقوقی یا قراردادی بین شرکت و مشتری

• عدم پیگیری مؤثر واحد مالی در زمان سررسید

• وجود مشتریانی که سابقه اعتباری ضعیفی دارند

نحوه شناسایی و ثبت حسابداری مطالبات مشکوک الوصول

در حسابداری، برای مطالبات مشکوک الوصول معمولاً یک حساب ذخیره ایجاد می‌شود. این حساب به شرکت کمک می‌کند تا زیان احتمالی ناشی از عدم وصول طلب‌ها را از قبل شناسایی و در صورت‌های مالی منعکس کند.

برای مثال، اگر شرکتی ۱۰۰ میلیون تومان مطالبات دارد و احتمال می‌دهد ۲۰ درصد آن مشکوک الوصول باشد، یک ذخیره ۲۰ میلیون تومانی ثبت می‌کند. این کار باعث می‌شود سود شرکت به‌طور واقعی‌تر نمایش داده شود و ذی‌نفعان اطلاعات دقیق‌تری از وضعیت مالی مجموعه داشته باشند.

---

مطالبات غیرقابل وصول چیست؟

تعریف مطالبات غیرقابل وصول

مطالبات غیرقابل وصول آن دسته از بدهی‌ها هستند که شرکت مطمئن است هرگز وصول نخواهند شد. به بیان دیگر، امیدی برای دریافت این مبالغ وجود ندارد. این نوع مطالبات معمولاً پس از طی مراحل قانونی و پیگیری‌های متعدد شناسایی می‌شوند.

تفاوت مطالبات غیرقابل وصول با مطالبات مشکوک الوصول

بزرگ‌ترین تفاوت این دو در میزان اطمینان از وصول است:

• مشکوک الوصول: هنوز احتمال اندکی برای وصول وجود دارد.

• غیرقابل وصول: هیچ شانسی برای وصول باقی نمانده است.

روش‌های ثبت و حذف مطالبات غیرقابل وصول در حسابداری

وقتی طلبی غیرقابل وصول تشخیص داده شد، باید از دفاتر حسابداری حذف شود. این کار معمولاً از طریق ثبت “هزینه مطالبات سوخت‌شده” انجام می‌شود. برای مثال، اگر شرکتی ۵۰ میلیون تومان طلب از مشتری داشته باشد و مطمئن شود که قابل وصول نیست، آن را از حساب دریافتنی خارج کرده و به عنوان هزینه شناسایی می‌کند.

این فرآیند اگرچه سود دفتری شرکت را کاهش می‌دهد، اما تصویر واقعی‌تری از وضعیت مالی ارائه می‌دهد و مانع از گمراهی مدیران و سرمایه‌گذاران می‌شود.

---

عوامل موثر بر ایجاد مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول

مشکلات اقتصادی و رکود بازار

رکود اقتصادی، تورم و بحران‌های مالی از مهم‌ترین عواملی هستند که باعث افزایش مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول می‌شوند. وقتی مشتریان درگیر کاهش درآمد یا افزایش هزینه‌ها هستند، طبیعی است که توان پرداخت بدهی‌های خود را از دست بدهند.

ضعف در اعتبارسنجی مشتریان

بسیاری از کسب‌وکارها قبل از فروش اعتباری به مشتری، بررسی دقیقی از وضعیت مالی او انجام نمی‌دهند. این ضعف در اعتبارسنجی می‌تواند منجر به فروش به مشتریانی شود که توانایی بازپرداخت ندارند.

مشکلات حقوقی و قراردادها

اگر قراردادها به‌درستی تنظیم نشده باشند، ممکن است در زمان اختلاف نتوان به‌طور قانونی از مشتری طلب را وصول کرد. همین مسئله می‌تواند بخشی از مطالبات را غیرقابل وصول کند.

مدیریت ضعیف وصول مطالبات

پیگیری نکردن به‌موقع مطالبات یا نداشتن سیستم مشخص برای یادآوری و وصول، از دیگر دلایلی است که می‌تواند باعث افزایش مطالبات مشکوک الوصول شود.

---

استانداردهای حسابداری مرتبط با مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول

استانداردهای حسابداری ایران

در ایران، “استاندارد حسابداری شماره ۳” به موضوع درآمد و دریافتنی‌ها پرداخته و روش برخورد با مطالبات مشکوک الوصول را مشخص کرده است. طبق این استاندارد، شرکت‌ها موظف‌اند برای مطالبات مشکوک الوصول ذخیره کافی در نظر بگیرند.

استانداردهای بین‌المللی (IFRS و GAAP)

در استانداردهای بین‌المللی نیز اهمیت ویژه‌ای به مطالبات مشکوک الوصول داده شده است. در چارچوب IFRS، شرکت‌ها باید بر اساس مدل “زیان اعتباری مورد انتظار” (Expected Credit Loss Model) میزان ذخیره مطالبات را تعیین کنند. در GAAP آمریکا نیز روش‌های مشابهی مانند “روش ذخیره” (Allowance Method) استفاده می‌شود.

ذخیره‌گیری در حسابداری برای مطالبات مشکوک الوصول

ایجاد ذخیره مطالبات مشکوک الوصول یکی از اصول مهم حسابداری است. این ذخیره به شرکت‌ها کمک می‌کند تا از شوک‌های ناگهانی ناشی از سوخت شدن مطالبات جلوگیری کنند و تصویری واقعی‌تر از دارایی‌ها و سود خود ارائه دهند.

---

روش‌های پیشگیری از ایجاد مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول

یکی از بهترین راهکارها برای جلوگیری از افزایش مطالبات مشکوک الوصول، پیشگیری است. همان‌طور که در پزشکی می‌گویند “پیشگیری بهتر از درمان است”، در حوزه مالی و حسابداری نیز همین قاعده صادق است. شرکت‌ها می‌توانند با رعایت برخی اصول ساده اما کاربردی، ریسک ایجاد چنین مطالباتی را به حداقل برسانند.

بررسی اعتبار مشتریان پیش از معامله

پیش از آنکه به مشتری اعتبار داده شود یا فروش نسیه صورت گیرد، باید وضعیت مالی و اعتباری او بررسی شود. این بررسی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• سابقه پرداخت‌های گذشته

• وضعیت مالی و دارایی‌های مشتری

• استعلام از سایر فروشندگان یا بانک‌ها

• بررسی سوابق حقوقی یا قضایی مشتری

وقتی شما بدانید طرف مقابل چه میزان اعتبار دارد، احتمال گرفتار شدن در دام مطالبات مشکوک الوصول به شدت کاهش پیدا می‌کند.

تنظیم قراردادهای محکم و شفاف

قراردادها ستون فقرات هر معامله‌اند. قراردادی که بندهای لازم درباره زمان پرداخت، نحوه وصول، ضمانت‌ها و جرایم دیرکرد را در خود جای ندهد، در عمل دست شرکت را برای وصول مطالبات خواهد بست. بنابراین توصیه می‌شود شرکت‌ها همیشه با مشاوران حقوقی همکاری کنند تا قراردادهای دقیق و بدون ابهام تنظیم کنند.

پیگیری منظم مطالبات

بسیاری از مطالبات تنها به دلیل بی‌توجهی یا تعلل شرکت‌ها به مشکوک الوصول تبدیل می‌شوند. داشتن یک سیستم یادآوری منظم برای پیگیری سررسیدها، ارسال پیامک یا ایمیل به مشتریان و حتی تماس مستقیم می‌تواند مانع از انباشته شدن مطالبات شود.

تعیین سقف اعتباری برای مشتریان

نباید به همه مشتریان یکسان اعتبار داد. برخی مشتریان خوش‌حساب هستند و می‌توان به آن‌ها اعتماد بیشتری کرد، اما برخی دیگر باید تنها در چارچوب مشخصی خرید اعتباری داشته باشند. تعیین سقف اعتباری و پایبندی به آن یکی از راهکارهای اصلی مدیریت ریسک است.

---

فرایند پیگیری و وصول مطالبات مشکوک الوصول

وقتی یک طلب مشکوک الوصول شد، شرکت نمی‌تواند دست روی دست بگذارد و منتظر معجزه بماند. در این مرحله، پیگیری‌های جدی و قانونی آغاز می‌شود.

مرحله اول: یادآوری دوستانه

در اولین قدم، بهتر است با مشتری از طریق تماس تلفنی، ارسال پیام یا نامه یادآوری ارتباط برقرار شود. این کار گاهی بدون ایجاد تنش می‌تواند مشتری را وادار به پرداخت کند.

مرحله دوم: ارسال اخطار رسمی

اگر مشتری همچنان بی‌تفاوت بود، شرکت می‌تواند یک اخطاریه رسمی ارسال کند. این اخطاریه باید شامل مبلغ بدهی، تاریخ سررسید، جرایم احتمالی و مهلت نهایی پرداخت باشد.

مرحله سوم: مذاکره و توافق

گاهی شرایط اقتصادی مشتری به گونه‌ای است که واقعاً توان پرداخت یکجای بدهی را ندارد. در این مواقع مذاکره برای دریافت اقساطی بدهی یا ارائه تخفیف در ازای پرداخت سریع می‌تواند راهگشا باشد.

مرحله چهارم: اقدامات حقوقی

اگر همه راهکارهای بالا نتیجه نداد، شرکت مجبور است به سراغ اقدامات قانونی برود. ثبت دادخواست، مراجعه به دادگاه یا استفاده از خدمات موسسات وصول مطالبات از جمله این اقدامات است.

---

نقش مدیران مالی در مدیریت مطالبات

مدیران مالی، قلب تپنده سیستم مدیریت مطالبات هستند. وظیفه آن‌ها تنها ثبت اعداد و ارقام نیست، بلکه باید تحلیل و پیش‌بینی نیز انجام دهند.

ارزیابی مداوم ریسک مطالبات

مدیر مالی باید به صورت دوره‌ای وضعیت مطالبات را بررسی کند و ببیند چه بخشی از آن‌ها در معرض خطر مشکوک الوصول شدن قرار دارد. این تحلیل به مدیران کمک می‌کند تصمیمات بهتری برای سیاست‌های اعتباری بگیرند.

ایجاد سیاست‌های اعتباری هوشمند

مدیر مالی باید سیاست‌هایی را طراحی کند که هم باعث افزایش فروش شود و هم ریسک نکول مشتریان را کاهش دهد. این سیاست‌ها شامل تعیین سقف اعتباری، زمان‌بندی پرداخت و بررسی مشتریان جدید می‌شود.

گزارش‌دهی شفاف به مدیریت ارشد

یکی از مهم‌ترین وظایف مدیر مالی، ارائه گزارش‌های شفاف و به‌موقع به هیئت‌مدیره و مدیرعامل است. اگر مدیریت ارشد به‌موقع از وضعیت مطالبات آگاه نباشد، ممکن است تصمیمات نادرستی اتخاذ کند.

---

تأثیر مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول بر صورت‌های مالی

مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول اثر مستقیمی بر صورت‌های مالی دارند و می‌توانند تصویر شرکت را در نگاه سرمایه‌گذاران، بانک‌ها و حتی سهامداران تغییر دهند.

تأثیر بر ترازنامه

مطالبات بخش مهمی از دارایی‌های جاری هستند. وقتی بخشی از آن‌ها مشکوک الوصول یا غیرقابل وصول می‌شود، ارزش واقعی دارایی‌های شرکت کاهش پیدا می‌کند. برای شفافیت بیشتر، حسابداران ذخیره‌ای در مقابل این مطالبات ایجاد می‌کنند تا ترازنامه دچار تورم غیرواقعی نشود.

تأثیر بر صورت سود و زیان

هزینه مطالبات سوخت‌شده و ذخیره مطالبات مشکوک الوصول، به‌عنوان هزینه عملیاتی ثبت می‌شود و سود خالص شرکت را کاهش می‌دهد. به همین دلیل است که مدیران باید به‌شدت مراقب مدیریت مطالبات باشند، زیرا می‌تواند سودآوری را تحت تأثیر قرار دهد.

تأثیر بر جریان وجوه نقد

حتی اگر در صورت‌های مالی سود نشان داده شود، مطالبات غیرقابل وصول باعث می‌شوند پول نقدی وارد حساب شرکت نشود. در واقع، شرکت ممکن است روی کاغذ سودآور باشد، اما در عمل نقدینگی کافی برای پرداخت هزینه‌ها و بدهی‌های خود نداشته باشد.

---

روش‌های حسابداری برای شناسایی و ثبت مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول

روش ذخیره (Allowance Method)

در این روش، شرکت پیش‌بینی می‌کند که چه بخشی از مطالبات ممکن است وصول نشود و همان ابتدا ذخیره‌ای در حساب‌ها ایجاد می‌کند. این روش باعث می‌شود صورت‌های مالی تصویر واقعی‌تری از وضعیت شرکت ارائه دهند.

روش حذف مستقیم (Direct Write-off Method)

در این روش، شرکت زمانی که مطمئن شد یک طلب قابل وصول نیست، آن را مستقیماً از دفاتر حذف می‌کند. این روش بیشتر در شرکت‌های کوچک یا مواردی که مطالبات اندک هستند، استفاده می‌شود.

مقایسه دو روش

• روش ذخیره دقیق‌تر و مطابق با استانداردهای حسابداری است.

• روش حذف مستقیم ساده‌تر است، اما باعث می‌شود سود شرکت در برخی دوره‌ها غیرواقعی نشان داده شود.

---

روش‌های قانونی برای وصول مطالبات غیرقابل وصول

وقتی پیگیری‌های دوستانه و داخلی شرکت نتیجه نمی‌دهد، تنها راه باقی‌مانده اقدامات قانونی است. بسیاری از شرکت‌ها از این مرحله هراس دارند، اما واقعیت این است که قانون ابزارهای مختلفی برای حمایت از طلبکاران در نظر گرفته است.

تنظیم اظهارنامه رسمی

اولین گام در پیگیری حقوقی، ارسال یک اظهارنامه رسمی از طریق دفاتر خدمات قضایی یا وکلای حقوقی است. این اظهارنامه به‌عنوان یک اخطار قانونی محسوب می‌شود و مشتری ملزم به پاسخگویی در مهلت تعیین‌شده خواهد بود.

مراجعه به دادگاه و ثبت دادخواست

اگر بدهکار همچنان از پرداخت خودداری کرد، شرکت می‌تواند دادخواست خود را در مراجع قضایی ثبت کند. این دادخواست باید شامل مستندات کامل مثل قرارداد، فاکتور فروش و مکاتبات قبلی باشد.

توقیف اموال بدهکار

یکی از ابزارهای قانونی برای وصول مطالبات، توقیف اموال بدهکار است. در صورتی که بدهکار اموالی مانند ملک، خودرو یا حساب بانکی داشته باشد، دادگاه می‌تواند حکم توقیف آن‌ها را صادر کند.

اجرای احکام قضایی

در نهایت، پس از صدور رأی نهایی به نفع طلبکار، اجرای احکام وارد عمل می‌شود و نسبت به وصول طلب اقدام می‌کند. این فرآیند ممکن است زمان‌بر باشد، اما در بسیاری از موارد تنها راهکار مؤثر برای وصول مطالبات غیرقابل وصول است.

---

نقش بیمه‌های اعتباری در کاهش ریسک مطالبات مشکوک الوصول

یکی از روش‌های مدرن مدیریت ریسک در حوزه مالی، استفاده از بیمه‌های اعتباری است. این نوع بیمه به شرکت‌ها کمک می‌کند تا در صورت نکول مشتریان، زیان کمتری متحمل شوند.

بیمه اعتبار چیست؟

بیمه اعتبار قراردادی است که طی آن یک شرکت بیمه متعهد می‌شود در صورت عدم پرداخت بدهی توسط مشتریان، بخشی از زیان طلبکار را جبران کند. به این ترتیب، شرکت‌ها با خیال راحت‌تری می‌توانند فروش نسیه انجام دهند.

مزایای بیمه‌های اعتباری

• کاهش ریسک نکول مشتریان

• افزایش اعتماد به فروش اعتباری

• بهبود جریان نقدینگی

• امکان دریافت وام راحت‌تر از بانک‌ها (زیرا دارایی‌های تحت پوشش بیمه ارزشمندتر تلقی می‌شوند)

محدودیت‌های بیمه‌های اعتباری

• معمولاً همه مطالبات تحت پوشش قرار نمی‌گیرند.

• شرکت بیمه تنها درصدی از زیان را جبران می‌کند.

• هزینه حق بیمه می‌تواند برای شرکت‌های کوچک سنگین باشد.

---

تأثیر مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول بر کسب‌وکارها

مطالبات وصول‌نشده تنها یک عدد روی کاغذ نیستند؛ آن‌ها می‌توانند ضربه سنگینی به بدنه یک شرکت وارد کنند.

کاهش نقدینگی و سرمایه در گردش

وقتی مشتریان بدهی خود را پرداخت نمی‌کنند، شرکت با کمبود نقدینگی مواجه می‌شود. این مسئله می‌تواند مانع خرید مواد اولیه، پرداخت حقوق کارکنان و اجرای پروژه‌های جدید شود.

افزایش هزینه‌های عملیاتی

پیگیری‌های حقوقی، هزینه و زمان زیادی می‌طلبند. شرکت‌ها مجبور می‌شوند برای وصول مطالبات، وکیل استخدام کنند یا کارمندان بیشتری به بخش مالی اختصاص دهند.

تأثیر بر اعتبار شرکت

وقتی صورت‌های مالی شرکت مملو از مطالبات مشکوک الوصول باشد، بانک‌ها و سرمایه‌گذاران اعتماد کمتری به آن خواهند داشت. این مسئله می‌تواند مانع دریافت وام یا جذب سرمایه‌گذار شود.

ریسک ورشکستگی

در برخی موارد، حجم بالای مطالبات غیرقابل وصول به حدی است که کل سرمایه شرکت را از بین می‌برد. بسیاری از کسب‌وکارها در جهان به همین دلیل دچار ورشکستگی شده‌اند.

---

راهکارهای مدیریت ریسک در مواجهه با مطالبات وصول‌نشده

مدیریت ریسک، یکی از اصول کلیدی در حسابداری و مدیریت مالی است. برای کاهش تأثیر منفی مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول، شرکت‌ها می‌توانند از راهکارهای زیر استفاده کنند:

ایجاد ذخیره مناسب در حسابداری

همیشه بخشی از سود باید برای ذخیره مطالبات مشکوک الوصول کنار گذاشته شود. این کار باعث می‌شود شرکت در زمان بروز بحران، کمتر آسیب ببیند.

تنوع‌بخشی به مشتریان

فروش عمده به یک یا دو مشتری خاص ریسک بسیار بالایی دارد. شرکت‌ها باید مشتریان متنوعی داشته باشند تا نکول یک مشتری بزرگ باعث بحران نشود.

استفاده از ابزارهای اعتباری

چک ضمانت، سفته، ضمانت‌نامه بانکی و بیمه‌های اعتباری از جمله ابزارهایی هستند که می‌توانند ریسک را کاهش دهند.

تقویت سیستم وصول مطالبات

ایجاد واحد تخصصی برای پیگیری مطالبات، استفاده از نرم‌افزارهای مدیریت مالی و آموزش کارکنان مالی می‌تواند به کاهش ریسک کمک کند.

---

جمع‌بندی و اهمیت مدیریت صحیح مطالبات

مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول یکی از چالش‌های اساسی در دنیای کسب‌وکار هستند. نادیده گرفتن این مسئله می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای شرکت‌ها به همراه داشته باشد.

مدیریت صحیح مطالبات تنها یک کار حسابداری نیست، بلکه ترکیبی از مدیریت مالی، حقوقی و استراتژیک است. شرکت‌ها باید از همان ابتدا با بررسی دقیق مشتریان، تنظیم قراردادهای محکم، پیگیری مستمر و استفاده از ابزارهای قانونی و بیمه‌ای، جلوی رشد این نوع مطالبات را بگیرند.

در نهایت، کسب‌وکاری موفق است که نه‌تنها فروش بالایی داشته باشد، بلکه بتواند پول فروش خود را نیز به‌موقع وصول کند. به یاد داشته باشیم: فروش واقعی زمانی محقق می‌شود که وجه آن وصول شده باشد.

---

نتیجه‌گیری نهایی

مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول از جمله دغدغه‌های اصلی هر کسب‌وکاری هستند. در نگاه اول شاید این موضوع تنها یک مسئله حسابداری به نظر برسد، اما در حقیقت تأثیر آن بسیار عمیق‌تر است. این مطالبات می‌توانند نقدینگی شرکت را مختل کنند، سرمایه در گردش را کاهش دهند و حتی موجب ورشکستگی شوند.

از سوی دیگر، نحوه برخورد حسابداران و مدیران مالی با این مطالبات نقش حیاتی در شفافیت صورت‌های مالی دارد. اگر شرکتی به‌درستی ذخیره‌گیری نکند یا به موقع مطالبات غیرقابل وصول را حذف نکند، تصویر نادرستی از وضعیت مالی خود ارائه می‌دهد و این مسئله می‌تواند اعتماد سرمایه‌گذاران و بانک‌ها را خدشه‌دار کند.

راهکار اصلی در این زمینه مدیریت فعال مطالبات است. یعنی شرکت‌ها باید پیش از وقوع بحران اقدام کنند: بررسی اعتبار مشتریان، تنظیم قراردادهای محکم، استفاده از ابزارهای اعتباری، پیگیری مداوم و در نهایت بهره‌گیری از بیمه‌های اعتباری و ابزارهای قانونی.

در پایان باید گفت: فروش بدون وصول وجه، به معنی موفقیت نیست. بسیاری از شرکت‌ها قربانی این باور غلط می‌شوند که فروش بیشتر، مساوی با سود بیشتر است. در حالی که سود واقعی تنها زمانی محقق می‌شود که وجه فروش دریافت شده باشد. بنابراین، هنر یک مدیر مالی و یک کسب‌وکار موفق در این است که بتواند بین رشد فروش و مدیریت صحیح مطالبات تعادل ایجاد کند.

---

پرسش‌های متداول (FAQs)

۱. تفاوت مطالبات مشکوک الوصول و غیرقابل وصول در چیست؟

مطالبات مشکوک الوصول طلب‌هایی هستند که احتمال وصول آن‌ها پایین است، اما هنوز غیرممکن نشده‌اند. در حالی که مطالبات غیرقابل وصول به‌طور قطعی غیرقابل دریافت بوده و باید از دفاتر حسابداری حذف شوند.

---

۲. آیا همه مطالبات غیرقابل وصول را می‌توان از طریق دادگاه وصول کرد؟

خیر. گاهی مشتری هیچ دارایی یا منبع مالی برای پرداخت ندارد. حتی اگر دادگاه به نفع طلبکار رأی دهد، امکان وصول وجود نخواهد داشت. به همین دلیل پیشگیری و اعتبارسنجی مشتریان اهمیت زیادی دارد.

---

۳. چرا ذخیره‌گیری برای مطالبات مشکوک الوصول ضروری است؟

ذخیره‌گیری باعث می‌شود صورت‌های مالی تصویر واقعی‌تری از وضعیت شرکت ارائه دهند. بدون آن، دارایی‌ها بیش‌ازحد واقعی نشان داده می‌شوند و سود غیرواقعی در دفاتر ثبت خواهد شد.

---

۴. بهترین روش حسابداری برای ثبت مطالبات مشکوک الوصول کدام است؟

روش ذخیره (Allowance Method) بهترین و استانداردترین روش است. این روش باعث می‌شود هزینه مطالبات مشکوک الوصول به‌صورت دوره‌ای شناسایی شده و سود و زیان شرکت واقعی‌تر نشان داده شود.

---

۵. نقش بیمه‌های اعتباری در مدیریت مطالبات چیست؟

بیمه‌های اعتباری بخشی از ریسک نکول مشتریان را پوشش می‌دهند. در صورت عدم پرداخت بدهی، شرکت بیمه درصدی از زیان طلبکار را جبران می‌کند. این ابزار به‌ویژه برای شرکت‌هایی که فروش نسیه زیادی دارند، بسیار مفید است.

---

---

دکتر هنگامه عسگری

 مشاور تخصصی حقوق شرکت ها و بنگاه های اقتصادی

 مدیرعامل موسسه کاروکسب ویرا

 مدرس دانشگاه

 نویسنده

 متخصص تنظیم قراردادهای تجاری

 اولین مشاور اجرایی و مدرس تخصصی وصول مطالبات

 عضو انجمن زنان کارآفرین

 

 خدمات  مؤسسه آتی تجارت کار و کسب ویرا

در چهار دپارتمان شامل:

 دپارتمان مدیریت امور قراردادی _ حقوقی شرکت‌‌ها

 دپارتمان تنظیم قراردادهای اختصاصی

 دپارتمان امور ثبت و تغییرات شرکت‌ها و برندها

 دپارتمان آموزش‌های کاربردی (باشگاه مهارت افزایی ویرا)

در کنار مدیران و کار و کسب‌ها، آماده‌ی ارائه‌ی خدمات حقوقی و قراردادی می‌باشد.

 شما می‌توانید جهت دریافت مشاوره در زمینه‌ی تنظیم قراردادها و امور حقوقی خود، و کسب اطلاعات بیشتر و خرید جدیدترین دوره‌های حقوقی، به محصولات حقوقی سایت هنگامه عسگری مراجعه فرمایید.

 به علاوه، می‌توانید با ثبت درخواست مشاوره، مشکلات حقوقی خود را به صورت خصوصی با ما در میان بگذارید.

 کارشناسان و همکاران ما پاسخگوی شما هستند.

۰۲۱-۲۶۷۶۱۴۸۸

۰۲۱-۲۲۳۸۳۲۰۰

۰۹۳۹۸۵۵۷۵۴۸

 همچنین برای مشاهده آخرین ویدئوها و فیلم‌های آموزشی رایگان حقوقی، می‌توانید از آپارات، اینستاگرام و یوتیوب ویرا دیدن فرمایید.